Kategori: Çocuk Terapisi

anne çocuk

Çalışan Anne Olmak, Çalışan Anne Çocuğunun Psikolojisi

Çalışan Anne Olmak, Çalışan Anne Çocuğunun Psikolojisi

Çalışan Anne Çocuğunun Psikolojisi Nasıldır?

Çalışan annelerin bebeklerinin psikolojisi hakkında bize sıkça sorular sorulmaktadır. Annesi çalışan çocukların diğer çocuklara göre daha mutsuz olduklarını kanıtlayan bir durum yoktur. Ancak şu da bir gerçektir ki, bu çocuklar annelerini annenin işi ile paylaşmak zorundadır. Annelerinin işi dışındaki zamanlarla yetinmek durumundalar. Daha erken yaşlarda daha fazla sorumluluk almaları gerekmektedir. Bunlarla birlikte annesinin hayattan aldığı doyum bir çocuğu da mutlu eder. Başarılı ve özgüven sahibi bir anne çocuğu ile daha iyi ilişki kuracağından, hem anne, hem de çocuk daha iyi hisseder.

Sanayileşme ile birlikte kadınlar, sosyal ve ekonomik hayatta daha fazla yer almaya başlamıştır. Kadınlar; sosyalleşmek, eğitim düzeyini geliştirmek, yaşam koşullarını iyileştirmek ve ekonomik olarak bağımsızlaşmak amacıyla iş hayatına katılmaktadır.

Kadının çalışma hayatına katılması aileye ekonomik olarak katkı sunmasına, sosyalleşmesine, aile içi nitelikli iletişim kurulmasına katkı sağlamaktadır. Toplumsal ilişkilerinde başarılı olan kadınlar, bu başarısını aile yaşamına da taşımaktadır.   Çalışan annelerin çocukları; sorumluluk duygusuna bağlı olarak, kendine yeten, bağımsız bir kişilik oluşumu göstermekte ve bu kişilerin sosyalleşmesinin daha fazla olduğu görülmektedir.

Bunların yanı sıra, çalışan anne olmanın çocuk üzerinde olumsuz etkileri de karşımıza çıkmaktadır. Bu etkiler; annenin çalışma nedenine ve çalışma koşullarına, çocuğa bakım verecek kişinin yakınlığı ve sürekliliğine, çocuğun içinde bulunduğu gelişim düzeyine bağlı olarak değişmektedir. Çocuklarda; uzun süre ağlama, suçluluk duygusu, huzursuzluk, endişe, kaygı, uyku bozuklukları, unutkanlık gibi kısa süreli etkiler ile yetişkinlik yaşamında kişilik bozuklukları ve davranışsal bozukluklar görülmektedir.

Peki bu etkiler en aza indirmek için neler yapılabilir?

Çalışan anneler, çocuklarına yeterince zaman ayıramadıklarından şikayet etmekte, bu durumdan suçluluk duymaktadır. Oysa, önemli olan geçirdikleri sürenin uzunluğu değil, zamanın etkin kullanılmasıdır.

Anneler, evde oldukları süre içerisinde, çocukları ile birlikte kitap okuma, film izleme, oyun oynama gibi aktivitelerde bulunarak, çocukları ile iletişim kurmalıdır. Çocuğun güven, sevilme ve bağımsızlık ihtiyaçlarını karşılamalıdır.

Anne, işten geldikten sonra çocuk ile gününün nasıl geçtiğini konuşmalı, çocuğun sorularını dikkatli bir şekilde dinlenmelidir. Bu şekilde, çocuğun duygu ve düşüncelerini ifade etmesine fırsat vermelidir.

Çocuğun içinde bulunduğu gelişim düzeyine göre aile içi roller paylaşılarak çocuğun kendine olan güveni ve sorumluluk duygusu geliştirilmelidir.

çocuk korku

Çocuk İhmali ve İstismarı

Çocuk İhmali ve İstismarı

Sevgi ve umudun kaynağı çocuklarımız için…

Ne zaman bir çocuk düşse

Gözü evlerinde

Annesinin kavurduğu

Helvada kalır

Yoksul bir çocuk görsem

Yağmur altında üşüyen

Köprü olmak geçer

Hiç değilse

İçimden

Sunay Akın – Çocuk ve Hüzün

Ülkemizde çocuk ihmali ve istismarının son yıllarda arttığı görülmektedir. Bugünlerde televizyonda ve gazetelerde bu konudaki haberlerle çok sık karşılaşmaktayız. Karşılaştığımız bu kavramların birbirine karıştırılma ihtimali yüksek olduğu için, yazıya öncelikle kavramları açıklamakla başlamak gerekir..

Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin (ÇHS) 1. maddesine göre; çocuğa uygulanabilecek olan kanuna bağlı olarak daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, on sekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılır (UNICEF, 1990).

Çocuk istismarı; çocuklara, ana-baba, öğretmen, vasi gibi onları koruyan ve gözeten kişiler ya da yabancı kişiler tarafından yapılan, çocukların fiziksel, duygusal, sosyal, cinsel ya da zihinsel gelişimlerini olumsuz etkileyen tutum ve davranışlardır.

Çocuk istismarı; fiziksel, duygusal, cinsel istismar ve çocuk ihmali olmak üzere dörde ayrılmaktadır. Ayrıca çocuğun gelişimini engelleyici, haklarını ihlal edici işlerde ya da düşük ücretli iş gücü olarak çalışması veya çalıştırılması da ekonomik istismar olarak tanımlanmaktadır.

Çocuk ihmali, başta  anne ve baba olmak üzere, çocuğa bakmakla yükümlü kimseler ve diğer yetişkinlerin, çocuğun beslenme, barınma, eğitim, sağlık ve sevgi gibi temel gereksinimlerini ihmal etmeleri, yükümlülüklerini yerine getirmemeleridir. .

Fiziksel istismar; çocuğun kaza sonucu oluşmamış ve fiziksel zarar görmesiyle ortaya çıkan yaralanmalardır. Vurma, dövme, tokat atma, boğma, fırlatma, ısırma, çocuğun üzerinde sigara söndürme, açıklanamayan yara bere ve darbe izleri, açıklanamayan yanıklar, açıklanamayan kırıklar/çıkıklar ve kafa derisinde saç kaybı şeklinde görülebilir. Çocuk istismarının en çok görünen ve yaygın şekilde fark edilen biçimidir.

Duygusal istismar çok sık yaşanmasına rağmen, fiziksel bulguları olmadığı için tespiti zor olan bir istismar türüdür. Doğrudan ve şiddetli duygusal istismarın, çocuklardaki birçok davranış problemleri ve öğrenme güçlükleriyle (yalancılık, hırsızlık, düşük benlik kavramı, aşırı bağımlılık, başarısızlık, depresyon, saldırganlık vb.) yakından ilişkili olduğunu belirtilmiştir.

Çocuk cinsel istismarı ise; bir çocuğu, bir erişkinin cinsel doyumu için kullanması veya çocuğun kullanmasına göz yumulması, iki çocuk arasındaki cinsel yakınlaşma şeklinde olabilir. Öpme, dokunma, tecavüz olarak bedensel olabileceği gibi pazarlama, teşhir, çocuğu fuhuş ve porno için kullanma olarak da eylemsel olabilir.

Ülkemizde son yıllarda cinsel istismarın görülme oranında artış yaşanmaktadır. Yapılan çalışmalarda, istismara uğrama yaşının en çok 6 ile 10 yaş arasında olduğu, kızların erkeklere oranla daha fazla istismara maruz kaldığı görülmektedir. İstismarı uygulayan kişilere baktığımızda ise cinsel istismarda %77 oranında aile bireyleri, %11 oranında akrabalar, %5 oranında çocuğun bakımından sorumlu olmayan kişiler ve %2 oranla da çocuğun bakımından sorumlu olan kişiler olduğu görülmektedir.

Çocuklar; çoğu zaman yaşından dolayı istismarın ne olduğunu bilmediği, istismarı uygulayandan korktuğu, ailesinin ona inanmayacağını düşündüğü veya istismarcı yakınlarından biri ise ailesini zor durumda bırakmak istemediği için bu durumu istemeden de olsa gizleyebilmektedir.

Peki bizler, aile bireyleri, öğretmenleri olarak bir çocuğun cinsel istismara uğradığını nasıl anlarız? İstismara uğrayan çocuklar, travma geçiren birçok çocuk gibi duygusal ve davranışsal tepkiler gösterir. Bunlardan bazıları; öfke patlamaları, anksiyete atakları, uyku bozuklukları, içe kapanma, sosyal hayattan uzaklaşma, bazı bireylerle yalnız kalmama isteği, yaşına göre fazla cinsel bilgilere sahip olmasıdır.

Çocuğun istismara uğradığından  kuşkulanıyorsanız ne yapmalısınız ?

  • Öncelikle bir çocuğun istismara maruz kaldığını duydunuz, tanık oldunuz veya mesleğiniz nedeniyle size başvurulduysa, bu durumu ciddiye alarak istismarın durdurulması ve çocuğun korunması için durumu bildirin.
  • 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na göre; bildirim zorunluluğu olan mesleklerin ( polis, psikolog, öğretmen, sosyal hizmet uzmanı vb.) dışında her birey istismarın incelenmesi için bu durumu bildirmelidir.Kimliğinizi belirtmek zorunda olmadığınızı bilin.
  • İhbar için başvuru merkezleri; ALO 183 Sosyal Destek Hattı, ALO 155(polis), çocuk polisleri,karakollar, cumhuriyet savcılığı, çocuk izlem merkezleridir.
  • Çocuk Şube Müdürlüğü’nde çocuğun ifadesi psikolog/pedagog, avukat eşliğinde kamera kaydı ile alınmaktadır. Bu durum çocuğun istismarı defalarca ifade ederek travma yaşamasına sebep olmaması açısından çok önemlidir. Gittğiniz şubede kamera yok ise, en yakın kamera olan çocuk şubeye yönlendirilmesini veya savcılıktan Çocuk İzlem Merkezi’nde ifade alınmasını isteyin.
  • Çocuk istismar edilmiyor ancak ekonomik/sosyal yetersizlikler nedeniyle ihmal ediliyorsa, aileyi destek kurumları hakkında bilgilendirin.

Çocuk istismara uğradığını anlatırsa ne yapmalısınız?

  • konuşmanızın kesilmeyeceği bir yer seçin.
  • İstismarı hatırlatmamak için çocuğa dokunmadan, sakinleştirme amacıyla yanına oturun.
  • Samimi bir şekilde suçlamadan, güven verici bir şekilde dinleyin.
  • Yaşadığı şeyleri anlatması için ona destek olun fakat vermek istemediği ayrıntılar için asla zorlamayın.
  • Size bunu anlattığı için kendine teşekkür ederek ona destek olduğunuzu, yanında olduğunuzu belirtin.
  • Onun anlayabileceği şekilde, bundan sonra yaşanacak olan sağlık ve güvenlik prosedürü hakkında kendisine dikkatlice bilgi verin. Bu süreçte yanında olduğunuzu, onu suçlamadığınızı kendisine hissettirin.

Çocuklarımızı istismardan korumak için ne gibi önlemler alabiliriz ?

  • Çocuklarımıza özel bölgelerine kimsenin dokunma hakkı olmadığını, böyle bir istek ile gelen kişilere “hayır” demesi gerektiğini öğretin.
  • Çocuk birini öpmesi, kucağına oturması için zorlanmamalıdır.
  • Çocuk ve gençler; cinsellik, kendi bedenlerini korunma, iyi ve kötü dokunuşu ayırt etme konularında bilgilendirilmelidir.
  • Sosyal medya, telefon, tablet gibi dijital araçlar çocuk istismarı için sıklıkla kullanılmaktadır. Yetişkinler bu konuda çocuklarını bilgilendirmelidir.
boşanma çocuklar terapi

Boşanma Çocukları Nasıl Etkiler?

BOŞANMA VE ÇOCUK

Boşanma Çocukları Nasıl Etkiler?

Bir çocuğun yaşamında karşılaşabileceği en zor deneyimlerden biri belki de anne babasının boşanmasıdır. Bu sürecin en az zararla nasıl atlatılacağı ve uyum sürecinin nasıl olacağı konusunda ebeveynlerin psikolojik destek alması gerekmektedir.

Boşanma süreci tüm aile üyelerini olumsuz etkilemekte olup çocuk açısından boşanma, anne babanın kaybedilmesi olarak algılandığından anne ve babasının ayrılmasını her zaman sağlıklı olarak anlamlandıramamaktadır.

Boşanma kararı alındıktan sonra ebeveynler bu kararı çocuğa söyleyip söylememek konusunda kararsız kalabilmektedirler.  Kimi ebeveynler yaşadıkları sıkıntıları çocuğundan saklama eğilimi göstermektedirler. Ancak bu durum çocuğu bir ikilem içinde bırakmaktadır. Çocuğu bu ikilemden kurtarmanın yolu;

  • Ona gerçekleri anlatmak: Çocuğa gerçeği anlatmak yerine” Annen/baban bir yolculuğa çıktı” denildiğinde çocuk daha fazla yara alır.
  • Sorularına doğru yanıtları vermek
  • Aklındaki şüpheleri gidermektir: Belirsizlik karşısında çocuk, yanlış kurgular içerisinde, anne ve babasının ayrılığının sebebi olarak kendini görebilir, artık onu eskisi kadar sevmediklerini ve terk etmek istediklerini düşünebilir. Özellikle okul öncesi dönemde çocukların benmerkezci özellikleri de göz önüne alınmalı ve onun bu “sürece sebep olmak” gibi bir rolü olmadığı vurgulanmalı, evlilik ve boşanma kavramları çocuğun da anlayabileceği şekilde somutlaştırılarak açıklanmalıdır. Anne ve babanın onu çok sevdiği anlatılmalı, kendini değerli hissedeceği ifadeler kullanılmalıdır. Çocuğun hangi ebeveynin yanında yaşamaya devam edeceği anne babasının onu terk etmeyeceği konusunda da netlik kazandırılmalıdır.

Boşanma kararı sonrası ebeveynler, çocuğa karı koca olarak yaşadıkları sorunların, anne ve baba olarak ona olan görevlerinin devam etmesine engel olmayacağının garantisini vermelidir.  Ayrılsalar da çocuklarına anne baba olmaya ve onu seveceklerine devam edeceklerini açıklamalıdır.

Sonuç olarak boşanma bir süreç olup ailenin bir parçası olan çocuk da bu süreçte yer almaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli şey, gerçekleri saklamak veya saptırmak yerine, ona saygı duyarak gerekli adımları planlamaktır.

Kaynak: Klinik Psikolojide Bebek, Çocuk ve Ergen Vakalarda İlk Görüşmeler; Füsun Aygölü, Melis Seray Özden; Nobel Akademik Yayıncılık

Çalışan Anne-Bebek İlişkisi

Çocuk Anne İlişkisi ve Çocukta Kimlik Oluşumu

Çocuk Anne İlişkisi ve Çocukta Kimlik Oluşumu

Bir çocuk için anneye ulaşılabilirlik çok önemlidir. Günümüzde birçok anne çalışmaktadır ve ulaşılabilirlik miktarında sorunlar ortaya çıkmaktadır. Peki her çalışan annenin çocuğunda psikolojik sorunlar mı olur? Hayır.
Mesele annenin her an ulaşılabilir olması değil, yeteri kadar iyi ulaşılabilir olmasıdır.
Çocuklarının 24 saat yanında olan her an ulaşılabilir olan annelerin de çocuklarında çeşitli sıkıntılar olabilmektedir. Yeteri kadar ulaşılabilir olmak ve çocuğa bakım veren kişinin çocuk için ulaşılabilir olması, bu kişinin doğru davranışlar göstermesi önemlidir. İhtiyacın olduğunda yanında birisi olacak, yalnız değilsin,  seni koşulsuz seviyorum ve kabul ediyorum mesajlarının çocuğa verilmesi önemlidir.

Anne bilinçdışında kendi ihtiyaçlarını, kendi arzularını ve isteklerini gerçekleştiren çocuğu yaratır. Bu düşüncelerini tıpkı bir ayna gibi çocuğuna yansıtır. Bu ayna kaygılı veya düşmanca olursa çocuk güvenilir bir referans çerçevesi yani davranışlarında referans alacağı doğru bir kimse olmadan yaşamak zorunda kalır. Bunun sonucunda da kendilik alanında sorunlar meydana gelir. Özetle, kaygılı ve düşmanca dünyaya bakan bir anne kaygılı ve düşmanca dünyaya bakan, güven duygusundan yoksun çocuklar yetiştirecektir. Benzer şekilde annenin tercih ettiği rahatlama şekilleri de çocuk tarafından kendine has bir şekilde benimsenir. Anne bağırarak, ağlayarak ya da şikayet ederek rahatlıyorsa çocukta da benzer davranış modelleri geliştirebilir.

Anne, çocuğun gelişmekte olan nörolojik yapısının yaşam  deneyimlerine bağlı olarak gerçekleşen olgunlaşma sürecini hızlandıran veya ketleyen birincil çevresel uyarım kaynağıdır. Annenin yapıp ettikleri çocuğun biyokimyasal gelişim sürecini doğrudan etkiler. Beyinde doğru bağlantıların oluşması için çocuğun kendi duygulanımını düzenlemesi gerekmektedir. Buna yardımcı olmak için anne ile çocuk arasındaki etkileşimlerin yerinde ve destekleyici olması önemlidir. Nöral yapıların varoluşu genetiğe bağlıdır ancak çevre ile etkileşim,  kurulacak hücresel bağlantılar için büyük öneme sahiptir.

Annenin erişebilirliğinin, çocuğun yeni yeni oluşan kendiliğinin desteklenmesi ve güvenli bir bağlanmanın,  kendilik duygusu ve kimlik gelişimi için önemini birçok araştırmacı desteklemektedir. Ancak değişim hayat boyu devam eden bir süreçtir, çocukken yaşadığımız her şey bugünkü  yaşamımızı etkileyecektir lakin başımıza gelen her şeyin asıl sorumlusu daima biz yetişkinlerdir.

Çocuklarda Yas

Çocuklara Ölüm Kavramını Açıklamak ve Çocuklarda Yas

Çocuklara ölüm ve yas kavramlarını açıklamak oldukça zor bir süreçtir. Yetişkinler için bile ölümün ve bir kaybın üstesinden gelmek oldukça zorken bir çocuk için bu süreç daha zor ve karmaşıktır. Özellikle 11-12 yaş öncesi çocuklar soyut kavramları anlamlandıramaz. Birden çok faktörü aynı anda çözümleyemediği için ölümden ve kayıptan kendini sorumlu tutabilir.

Peki çocuğa bakım verenler bu süreci çocuğa nasıl anlatabilir?

Çocuklara, duygularını ifade etme fırsatı sunu ve bu konuda onları destekleyin. Çocuklar bakım verenin, tepkilerinden korkarlarsa, duygularını gizleyebilirler. Çocuklara kötü bir şey olduğunda, insanların üzülebileceklerini, öfkelenebileceklerini, hissettiklerini başkaları alay eder ya da üzülür diye göstermekten kaçınmamaları gerektiğini ifade etmek gerekir. Çocukların duygularını fark etmelerine ve ayırt etmelerine yardımcı olun. “Şu anda üzgünsün, bu olanlar seni üzmüş, mutsuz hissediyorsun, korkmuş gibisin…vb.” Kayıp ve özlem, çocukların normal tepkileridir. Çocuğa bunları gösterebileceğini hissettirin. Çocuğun yakınlık ve güven ihtiyacı artmış olacaktır bu konuda özen göstermek gerekir.

Çocuğa gelecekte de onun yanında olacağınızı hissettirin çünkü çocuk ona bakan kişinin de onu terk edeceğinden korkuyor olabilir.  Çocuklar, olanları anlayabilmek için, kendilerine bir anlam çerçevesi çizmeye çalışırlar dünyayı zihinlerinden yeniden yapılandırırlar.

Çocuğa kaybı haber vermeyi geciktirmeyin. Çocuğa doğru bilgiler verin, ölen kişinin bir daha geri gelmeyeceğini belirtin, cenaze töreninde olacaklardan mutlaka bahsedin. Çocukla konuşmak için zaman ayırın, sorduğu sorulara daha önce sorulmuş olsa bile cevap verin. Çocuğun olanlarla ilgili resimler yapmasına ve oyunlar oynamasına izin verin ki, duygularını kendi “dilinde” ifade edip, olayları tekrar yapılandırabilsin ve zihninde çözebilsin.

Çocuğun cenaze törenine katılmasına izin verin. Kendi duygu ve düşüncelerinizi saklamayın, ölen kişiyi hatırlatacak şeyleri saklamayın. Çocukların, başka bir evde veya yakın akrabalarda kalarak evden uzaklaştırılmalarından kaçının.  Evde normal düzeni sürdürmeye çalışın. Çocuğun en kısa zamanda okula gitmesine ve günlük rutinlerini gerçekleştirmesine izin verin.

Eğer travma belirtileri çok ciddi ise ve çocuk günlük etkinliklerini sürdüremiyorsa, bir uzmandan yardım alması için ona yardımcı olun. Eğer çocuk ölüme tanık olmuşsa ya da tehlikeli bir duruma maruz kalmışsa, olaydan 5-6 hafta sonrasında bile kabus görme, uyku bozuklukları, huzursuzluk, fazla hareketlilik gibi davranışlar veya tuvalet eğitimi alalı uzun zaman geçmiş olmasına rağmen alt ıslatma davranışları gözleniyorsa, parmak emme gibi bebeklik dönemindeki ritüellere dönüş yaşandıysa, çocuk içine kapandıysa, olanları hatırlatabilecek şeylerden kaçınıyorsa, bir uzmandan yardım almanız tavsiye edilir.

Çocuk Testleri Eğitimi

Özel Öğrenme Güçlüğü Nedir?

Bazı çocuklar gerekli koşullar sağlandığı halde okumayı öğrenmekte veya matematiksel işlemleri yapma da yaşıtlarının gerisinde görünebilirler. Genellikle bu çocukların zekâ yönünden bir sıkıntıları olduğu veya dikkat eksikliği yaşadığı düşünülür. Fakat burada durum sanıldığı gibi olmayabilir. Çocuk Özgül (Özel) Öğrenme Güçlüğü yaşıyor olabilir. Özgül öğrenme güçlüğü (ÖÖG), bireylerin standart testlerde, okuma, yazma ya da matematik alanında yaş, zekâ ve eğitim düzeylerine göre beklenenin önemli ölçüde altında olmasıdır.

Özel öğrenme güçlüğü 3 alanda kendisini gösterir;

“Disleksi” (okuma alanında güçlük),

“Disgrafi” (yazı alanında güçlük)

“Diskalkuli” (matematik alanında güçlük)

“Mikst Tip” (üçünün birlikte görüldüğü) olarak da bilinen terimlerin hepsini içinde barındırmaktadır.

Tüm bunlar önce çocuğun okul başarısını etkiler daha sonra arkadaşlık ilişkilerini ve tüm bunların sonucunda çocuk – aile ilişkilerini etkiler. Çocuklar okulda yaşadıkları başarısızlıkların farkına varır ama nasıl bir yol bulup işin içinden çıkacağını çözemezler ve kendilerini çevrelerine anlatamadıkları için de içlerine kapanmaya ya da çevrelerine karşı saldırgan bir tutum göstermeye başlarlar. Öncelikle her çocuğun bir öğrenme yolu olduğunu kabul etmeli ve kendi çocuğumuz için en uygun öğrenme yolunu bulma konusunda yardımcı olmalıyız. Bazı çocuklar işitsel öğelerle daha iyi öğrenirken bazı çocuklar görsel öğelerle daha iyi öğrenebilir. Burada önemli olan anne baba ve öğretmenin çocuğu çok iyi tanıyor olmasıdır.

Öğrenme güçlüğü sadece akademik anlamda değil sosyal becerilerde de çocuğu zorlayabilir. Sağ ve sol kavramlarını sıklıkla karıştırabilirler, yönleri öğrenemeyebilirler. Harf sıralamalarında hata yapabilirler. Bazen de çarpım tablosunu ezberleyemezken, tarihteki savaşların tüm detaylarını bilebilir ve anlatabilirler ya da bir futbol takımındaki tüm futbolcuların boy, kilo, transfer detayları gibi ekstra bilgileri de size sunabilirler.

Öğrenme güçlüğünde etkili olan nokta çocukların bu öğrenmemesinin isteyerek olmadığını bilmektir.  Bazı alanlar ilgilerini çok iyi biliyorken bazı alanları öğrenemeyebilirler. Bunu ebeveyne veya öğretmene inat olsun diye yaptığını düşünürseniz yanılırsınız. Ne kadar erken fark edilirse çocuğa o kadar çabuk ulaşmış ve öğrenmesine katkı sağlamış olursunuz. Bu çocukların genellikle zekâ yönünden düşük olduğuna inanılır fakat yapılan araştırmalar bunun zekâyla doğrudan ilişkili olduğunu göstermemektedir. Hatta bazı öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların zekâlarının üst düzeyde olduğu bilinmektedir. Anne ve babalar öğrenme güçlüğü tanısını duymalarıyla birlikte bir endişeye kapılıyorlar. Oysa iyi planlanan bir süreçle bu çocuklar oldukça başarılı ve yaratıcı bireyler haline gelebilirler, sadece onlara yol göstermek yeterli. Ne olursa olsun çocukla iyi bir iletişim, aile içi huzur hiçbir akademik başarıdan değerli değildir. Eğer çocuğunuzda şu belirtilerde birkaçını görüyorsanız bir uzmanla iletişime geçiniz;

  • Kelimeleri doğru telaffuz etmekte güçlük
  • Kelime dağarcığının yetersiz ve yavaş gelişmesi
  • Bir şey anlatırken zorlanma, az konuşma
  • Sözcükleri seslendirirken bazen harflerin, bazen de hecelerin yerlerini değiştirebilir.
  • Hikâye dinleme ve anlatma etkinliğinde sıkılabilir.
  • Uzun sözcükleri telaffuz ederken zorlanır.
  • Bilmece, şiir, tekerleme, fıkra ezberlemekte zorlanır
  • Büyük-küçük, ince-kalın, üst-alt, iç-dış, önce-sonra gibi kavramları öğrenememe, karıştırma
  • Renk, şekil, sayı gibi kavramlarda sınırlılık görülür
  • Zaman kavramını algılamakta zorluk çeker
  • Yer bildiren deyimleri, yönleri, sağ-sol kavramlarını karıştırır
  • Görsel- işitsel algı ile ilgili sıkıntıları vardır Görsel- işitsel dikkat ve hafıza zorlukları yaşar.
  • Birden fazla yönerge verildiğinde sırasıyla yerine getiremez, birini yapsa diğerini unutabilir.
  • Neden- sonuç ilişkisi sorgulayan etkinliklerden kaçınır
  • Öz-bakım becerilerini öğrenmekte güçlük,
  • Düğme iliklemeyi öğrenememe, beceriksizlik (sakarlık),
  • Çizim veya kopyalamaya karşı isteksizlik
  • Çatal, bıçak, makas ve kalem kullanmada kontrolü zayıflığı

Kardeş İlişkileri ve Kardeş Kıskançlığı

Kardeş İlişkileri ve Kıskançlık

Anneler ve babalar ilk çocuklarını kucaklarına aldıklarında ilk defa anne baba olma duygusu, heyecan, iyi anne baba olabilecek miyim düşünceleriyle boğuşurlar. Zaman geçtikçe daha sakin ve mantıklı düşüncelere sahip olmaya başlarlar. İşte tam o sırada ikinci kez anne baba olacakları haberini alırlar. Bu haberi aldıklarında artık daha sakin ve temkinli olurlar çünkü bir tecrübeleri vardır. Fakat birden yeni bir soru akıllarını kurcalamaya başlar “acaba kardeşini kıskanır mı?” . Daha hamileliğin ilk günlerinden itibaren “acaba çocuğa kardeşinin olacağı ne zaman söylemeli? Nasıl anlatmalıyız?” diye bir telaş başlar.

Kardeşler arası kıskançlığın temeli aslında rekabetten kaynaklanır. Eğer anne ve babalar bu rekabeti beslerlerse kardeş kıskançlığı kaçınılmaz bir hal alır. Kıskançlık temelde kaybetme korkusu ve kendini önemli görme gibi iki arka plana dayanır. Sevdiğin bir şeyi kaybetmekten korkmakla yaşadığın kıskançlıkla, her şeyin en iyisinin kendi hakkı olduğunu savunup benmerkezci bir kıskançlık arasında büyük bir fark vardır. Bu yüzden kıskançlık kötü ve asla olmaması gereken bir duygudur diyemeyiz. Önemli olan bu kıskançlığın zarar verme aracı olarak kullanılmamasıdır.

Ebeveynler çoğunlukla kıskançlık konusunda yaşayacaklarından dolayı bir ön yargı ve endişe içindedirler. İlk adımdan itibaren doğru bir yol izlenirse kıskançlık krize dönüşmemiş olur. Burada bebek eve geldiğinde diğer çocuğun duygularını anlamaya çalışmalı ve bu duygularını bizimle paylaşmasını sağlamalıyız. Gerekirse onun duygularını dile getirmesine yardımcı olmalıyız. “Bebeği çok seviyorsun” gibi onun için henüz anlam bulmamış cümleler yerine onun aklındaki sorulara yakın sorularla onun kendisini açmaya yardımcı olmalıyız.” Bebek uyurken sessiz durmanın senin için ne kadar zor olduğunu anlayabiliyorum” diye bir cümle onun duygularından birine dokunmuş ve anlaşıldığını hissetmesine yardımcı olabilir. Çocuk eve yeni gelen bebekle ilgilenilirken kendisinin gözden kaçırıldığını düşünebilir. Burada çocuğa neden bebekle daha çok zaman geçirildiği anlatılırsa daha etkili olacaktır. Tabi bunları yaparken çocuğun dünyasına hitap edecek bir iletişim dili kullanacak önemlidir. Onunla göz teması kurup, yaşına uygun şekilde bir açıklama yapmak faydalı olacaktır. Âmâ burada bütün suçu “ bebeğe” atmadan yapılmalıdır. Sürekli “ bebek” kelimesini duyan çocuk için bir nefret kaynağı oluşturabilirsiniz. Özellikle abi yâda abla pozisyonundaki çocuklar küçükse bebeğe dokunmanın ölçüsünü henüz bilemeyebilirler. Bu gibi durumlarda onları kontrol etmek ve iş zarar verici bir hal almadan dikkatlerini başka yöne çekmek gerekir.

Bebekle çocuğun arasında davranışları da olumlu ifadelerle güçlendirebiliriz. “Baksana kardeşin sana nasıl bakıyor, seni seviyor olmalı” gibi cümleler duymak çocuğunda hoşuna gidip ona karşı iyi duygular beslemesine yardımcı olabilir. Çocuğun arasının iyi olduğu bir yetişkinin çocukla her gün belirli dozlarda zaman geçirmesi de oldukça önemlidir. Fakat burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur, “bu zamanlar sadece bebek yokken olabiliyor o yüzden bebek bizim aramızda engel” düşüncesi oluşturulmamalıdır. Bu zamanlar doğal şekilde gelişmeli, ”çocuk benimle oynar mısın dediğinde onu reddetmek yerine evet sana şu kadar zaman ayırabilirim” diyebiliriz.

Kardeş ilişkilerinde gerçekçi bir düşüncede olmalıyız ve iki egonun bir paylaşım yapmasını beklerken elbette ki rekabet duygusu kaçınılmaz olacaktır. Çocukları kardeşleri arasında kıyaslamak rekabet duygusunu körüklediği gibi kıskançlığı da ateşlendirebilir. Ebeveynler bu konuda gerekli liderliği sağlamayı başardıklarında tatlı bir rekabet içinde, adil, paylaşmayı bilen çocuklara sahip olacaklardır.

Çocuklar için huzurlu ortamı oluşturun ve onların daha çok ne zamanlarda kavga ettiklerine dikkat etmeye çalışın. Ve kavga etmelerinin sebeplerinin altındaki gerçek sebebi bulup ortadan kaldırmaya çalışın. Onların arasında asla hakem görevi üstlenmeyin. Bu rol sizinle olan ilişkilerini yıpratacağı gibi birbirleri arasındaki ilişkiyi de bozabilir. Eğer kavganın olduğu ortamı terk edebiliyorsanız odadan çıkın ve onları kendi sorunlarını aralarında halletmeleri için onlara fırsat bırakın. Durumun çok kötüye gittiğini ve zarar vermenin başlayacağını görmeden müdahalede bulunmayın. Onların bu sorunu aralarında halledebileceklerine dair olumlu bildirimlerde bulunun. Aralarındaki problemin ne olduğunu siz hemen fark edebilirsiniz fakat bunu onlara söylemeyin bırakın kendileri bulsunlar. Sadece yaşına göre küçük ipuçları verebilirsiniz ya da daha küçük yaşlardaki çocuklar için taklit edebilecekleri diyaloglardan faydalanabilirsiniz.

Çocukların her durumda birbirlerini size şikayet etmelerini engelleyin. Eğer sorunları zarar verici bir boyutta değilse size gelmeden kendi aralarında halletmeleri gerektiğini söyleyin. Bunun yanında birbirleriyle iyi geçindiklerini gördüğünüz durumlarda da onları tebrik edin, olumlu cümlelerle yaptıklarının ne kadar güzel olduğunu fark etmelerini sağlayın. Kardeşlerin birbiri için yaptığı ufak şeyleri övün. Çocuklar arasında hep iyiyi görüp sevgiyi artıracak yorumlarda bulunun.

Eğer bu konuda zorlanıyorsanız bir uzmandan yardım alabilirsiniz.

boşanma çocuklar terapi

Boşanma Çocukları Nasıl Etkiler?

Evlilik- Boşanma- Çocuk

Birbirini seven iki insan hayaller ve umutlarla bir evliliğe adım atarlar. Zaman geçer bazen işler yolunda gitmez ve bazı sıkıntılar çıkmaya başlar. Evliliğin üç temel bağı vardır: Sevgi, saygı ve güven. Bunlardan biri ya da birkaçının zayıflamasıyla evlilikte çatışmalar yaşanmaya başlar. Bazen bu durumlarda orta yol bulunup sıkıntılar çözülmeye çalışır ama bazen de artık çözülemez hale gelmiştir. Bu aşamadan sonra evliliğin artı ve eksi yanları muhasebe edilmeye başlar. Eğer ki ailede çocuklarda varsa bu süreç biraz daha farklı ilerlemeye başlar.

Elbette evlilikte hemen bitirmek yerine olası çözümler üzerine konuşmak daha iyi bir yol gibi görünse de bazen sağlıklı boşanma da iyi bir yol olabilir. Çünkü çocuklar daha çok ebeveynlerin nasıl boşandıkları üzerinden olaya bakarlar.

Bazı aileler çocukların yanında asla tartışmazlar ve onları başka bir ortama gönderirler. Tabi ki her konu çocuklarla birlikte konuşulmaz fakat çocuğa bir anlaşmazlık yaşandığı ama konuşarak halledilebildiklerini anlatan bir ebeveyn olması işleri daha kolay bir hale getirebilir. Örtbas edilen tartışma durumlarını çocuklar hisseder ve evdeki sıcak ortamın kaybolduğunu fark ederler. Ve eğer çocuk bu konuda bir iletişimsizlik yaşarsa belirsizliğin verdiği bir endişe içine girebilirler. Evliliklerde bazen tartışmalarında olabildiğini fakat bunlarında çözülebildiğini gören çocuklar daha güven duygulu yetişirler.

Aileler anne baba ve çocukların arasındaki duygusal bağın oluşturulduğu ilk yerdir ve bu ilişkide yaşanan olaylar çocukları oldukça etkilemektedir. Anne babaların ayrılmasına çocukların bazıları suçluluk, bazıları kızgınlık, bazılarıysa yadsımaya varan tepkiler gösterirler.

Çocuklar ailelerinin dağıldığını düşünmeye başladıklarında çevrelerinde gördükleri her mutlu aile onlar için hüzünlü bir olay halini alabilir. Aslında bu durum anne babanın durumu çocuklarına nasıl yansıttığıyla ilgili bir durumdur. Çiftler çocuklarının yaşları uygunsa karşılarına alıp bu konuda konuşabilirler. Birlikte yaşayamadıklarını, başka yolları kalmadığı için boşanma yolunu seçtiklerini fakat bunun anne baba olmaları gerçeğini değiştirmediğini anlatmaları çocuğun gelişimi için önemlidir. Burada yapılacak en büyük yanlış çocuğa boşanma gerçekleştikten sonra anlatılmasıdır. Oysa 7 yaşından büyük çocuklar öncesinde psikolojik olarak bu duruma hazırlanırsa süreç daha kolay atlatılabilir bir hal almaktadır. Eğer bütün olaylar olup bittikten sonra çocuğa söylenirse çocuk öfke duyabilir ve bu da onu çeşitli psikolojik sorunlara itebilir.

Boşanmış anne babalarla ilgili son durum ise evlerin ayrılmasıdır. Evleri ayrılan anne ve babalar çocuk yanlarındayken diğer ebeveyn hakkında kötü yorumlarda bulunmamalı, çocuğun bu durumlarda bir taraf olması beklenmemelidir. Çocuk annesinin yanındayken babası hakkında, babasının yanındayken de annesinin hakkında yapılan olumsuz yorumlar çocuğun anne ve babasına olan saygısını ve güvenini yitirmesine neden olabilir.

Çocuklarla Görüşme Teknikleri Eğitimi

Oyun Terapisi

Çocuğuma kitaplarla öğretmeyi denedim,

Afallayıp şaşkınlıkla suratıma baktı.

Disiplin altına almak için net ifadeler kullandım.

Hiç de kazançlı çıkmadım.

Ümitsizliğe kapıldım, vazgeçtim.

Ben bu çocuğa nasıl ulaşacağım dedim ve ağladım.

Anahtar kelimeyi verdi elime: “Gel” dedi “oyna benimle”

 

Çocuklar oyunu sadece oyun olsun diye oynamazlar. Oyun ile kendini ifade etme imkanı bulurlar. Çünkü OYUN…. Çocukların kendilerini en doğal ifade etme şeklidir….

Nasıl ki “Kuşlar uçar, balıklar yüzer, çocuklar da oyun oynar.”

Dil ile kendini yeterince ifade edemeyen çocuk, yaşadığı olayları oyuna yansıtmaktadır. Oyunda çocuğun hayatının bir bölümünü görebiliriz.

“Oyun Terapisi Nedir?” sorusunun cevabı da buradadır.

Büyükler için danışmanlık neyse çocuklar için de oyun terapisi odur.

Oyun terapisi çocukların yaşadığı güçlüklerin üstesinden gelmelerine yardım etme ve onların gelişimlerini destekleme sürecinde oyunu temel olan bir yaklaşımdır.

Oyun terapisi çocuklara düşüncelerini, duygularını, ihtiyaç ve arzularını oyunla iletme şansı verir.

Şöyle de özetleyebiliriz. “Oyuncaklar çocuğun kelimeleridir. Oyunu ise, ne anlatmak istediğidir”.

Çocuğunuzun Oyun Terapisine Ne zaman İhtiyacı Vardır?

Büyüme sürecinin bir noktasında çocukların birçoğu yaşam tecrübeleriyle başa çıkmada zorluk çekerler.

Eğer ki çocuğunuzun davranışlarıyla ilgili endişeleniyorsanız ya da çocuğunuzun baş etmekte zorlandığını görüyorsanız önerimiz oyun terapisi olacaktır. Neden mi? Çünkü…

Oyun terapisi, çocuğun oyuncakları kullanarak kendi hikayesini kelimelere dökerek anlatabilmesi ve duygularını ifade edebilmesi için etkili bir terapi çeşididir.

Oyun Terapisinden Beklentileriniz

Terapist seansta çocuğa kabul edildiği hissini verdikten sonra çocuk çatışmalarını ve sıkıntılarını oyunu ve oyuncakları kullanarak ortaya koyar. Çocuğun oyununu gözlemleyerek ve onu anladığını hissettirerek çocuğun rahatlamasını sağlar. Oyuncaklar yardımıyla çocuk ile terapist arasında bir terapötik ilişki başlar. Oyun terapisi, çocuğun yaşadığı problemleri ve zorlukları önlemede ya da çözmede yardım sağladığı gibi, çocuğun gelişimine ve büyümesine de katkı sağlar

Terapide her oyun mutlaka bir amaca hizmet etmektedir.

Çocuk bulunduğu ortamda kendini güvende hissedebilsin diye sınırlar da gereklidir. Sınır koyma ve uygun seçenekler sağlama çocuğun kendini kontrolü öğrenmesine ve kendine saygısının artmasına yardımcı olur.

Ne Sıklıkla ve Ne Süreyle Oyun Terapisine Gidilmelidir?

Her çocuk terapi sürecinde farklı bir hızla ilerler bu yüzden terapinin süresi çocuğun kişiliğine, sorunun derecesine, ev ve hayat koşullarına göre değişir.

Çocuklar belli bir düzen ve tutarlılık olduğunda daha iyi bir gelişim gösterecektir.

Bu sebeple çocuğunuzu ayarlanan seanslara düzenli olarak getirmeniz önemlidir.

Terapi Seansında Konuşulanlar

Çocuk terapi saatini kendisi ve terapisti arasında özel bir zaman olarak görmelidir.

Bu yüzden çocuğunuzun size oyun terapisinde olan her şeyi anlatmak zorunda hissetmemesi önemlidir.

Çocuğunuza terapisiyle ilgili konuşma başlatmasına izin verin fakat konuşmama hakkı ve özgürlüğü de tanıyın.

Hiç endişeniz olmasın ki süreç içerisinde çocuğunuzun terapisti ilerlemesini görüşmek üzere sizinle düzenli olarak görüşmek isteyecektir.

Arada seanslara da katılmanızı isteyerek seans boyunca size destek ve rehberlik sunacaktır.

çocuklarda kekemelik

Çocuklarda Kekemelik ve EMDR

Sosyal bir varlık olan insan için konuşarak iletişim kurma oldukça önemlidir. Konuşmayı sekteye uğratan kekemelik ise konuşma bozuklukları arasında sık görülen bir bozukluk türüdür.

Kekemelik Nedir?

Kekemelik ses, hece ya da sözcüklerin istem dışı, sık olarak yinelenmesi, uzatılması veya konuşmanın ritmini, akışını bozan duraksama ve aralıklardır.  Bazen kaygı, korku ve sinirlilik gibi duygularda kekemeliğe eşlik edebilmektedir. Bozukluğun şiddeti ise kişinin içinde bulunduğu duruma göre değişmektedir. Şiddetli yaşandığı durumlarda bedensel bir takım jest, mimik ve hareketlerde (başını bir tarafa atma, ayağı yere vurma, göz kırpma, başa vurma gibi) eşlik edebilmektedir.

Kekemelik, konuşmanın dışında kişinin sosyal yaşantısını da olumsuz yönde etkilemektedir. Bu olumsuzluk kişinin duygusal olarak sıkıntılar yaşamasına, çekingen bir kişilik yapısına bürünmesine ve insanlardan uzaklaşarak yalnızlaşmalarına sebep olabilmektedir.

Kekemelik yaygın olarak 2-5 yaş aralığında yeni konuşmaya başlayan çocuklarda sıkılıkla gözlemlenir ve 6 ay-1 yıl içerisinde doğru müdahale ile kendiliğinden geçebilmektedir. Buna “fizyolojik kekemelik” de denmektedir. Görülme sıklığı erkeklerde kızlara oranla daha fazladır ve her 4 çocuktan birinde görülür.

Bu dönemde başlayan kekemelik karşısında ebeveyn tutumu çok önemlidir. Aşırı kaygılı ve mükemmeliyetçi ebeveynlerin beklentileri yüksek olduğunda, çocuğun konuşmasındaki aksama ve duraklamalar üzerine fazla gidildiğinde sorun kalıcılaşmaya başlamaktadır. Başladığı tarihi takiben 6 ay-1 yıl içeresinde kekemelik geçmediyse hatta konuşmanın akıcılığındaki bozukluk arttıysa en kısa sürede bir konuşma terapistinden ve psikologdan destek alınmalıdır. Geç kalındığı taktirde sorunun kalıcılaşma riski artmaktadır.

Sebepleri

Son yıllarda kekemeliğin fizyolojik bir temelinin bulunduğu ancak kekemeliğin gelişiminde ve devam etmesinde öğrenme, aile-çevresel ve psikolojik etmenlerin önemli rol oynadığı üzerinde durulmaktadır.

Ailelere Öneriler

-Kekemeliğin yeni başladığı ilk dönemde kesinlikle çocuğunuzun kekemeliği üzerine fazla vurgu yapmayın.

-Çocuğunuzun cümlelerini onun adına tamamlamayın.

-Ancak bu dönemden sonra kekemelik sorunu artarak devam ediyorsa bir uzmandan destek alın. Sorunu uzun süre görmezden gelirseniz çocuğunuz psikolojik olarak olumsuz etkilenecektir.

-Kullandığınız kelimelere dikkat ederek çocuğunuzla sorunu uygun şekilde konuşmaya çalışın. Kekemelik kelimesi yerine “Konuşmandaki zorluk”, “bazı sözcüklerin ağzından zor çıkması” gibi ifadeler kullanmaya özen gösterin.

– Çocuğunuz konuşma esnasında takıldığında “daha yavaş”, “nefes al” ya da “sakince konuş” gibi ifadeler kullanmayın.

-Okulda konuşmasından dolayı dışlanıyor ya da alay ediliyorsa bunu gelip size rahatlıkla anlatabilmesine olanak tanıyın.

-Okulda gerekli önlemlerin alınması konusunda okuldaki yetkili kişilerle iletişime geçin.

-Başvurduğunuz uzmanlar, kekemelik terapisi ve danışmanlığı boyunca çocuğunuza karşı nasıl davranmanız ve yaklaşmanız gerektiği konusunda bilgi verecektir.

EMDR TERAPİSİ

EMDR adıyla bilinen Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme Terapisi, bugün travmadan kaygı bozukluğuna, yeme bozukluklarından kekemeliğe birçok sorunun tedavisinde kullanılmaktadır.

Kekemeliğe sebep olan travmatik bir durum ya da ailenin geçmişte istemeden yaptığı sağlıksız müdahalelerin etkileri söz konusu ise bu anıların yükünden çocuğu kurtarmak EMDR Terapisi ile sağlanabilmektedir. Oyun ve sanat terapileri ile birlikte uygulandığında daha kısa sürede sonuç alınmaktadır.