Yardım almak için başvurduğunuz uzmanın nasıl bir eğitim aldığını ve size yardım etmek için yeterli özelliklere sahip olup olmadığını mutlaka araştırmanız gerekir. Eğer ilk görüşmede uzun süreli bir terapiye ihtiyacınız olduğu size söyleniyorsa, size yardım edecek olan kişinin eğitimi mutlaka sorgulanmalıdır. Eğer size yeterli açıklamada bulunmaktan kaçınıyorsa ya da uzmanın eğitimini sorguladığınız için tepkiyle karşılaşıyorsanız, uzun süreli bir terapi sürecine başlamadan önce bir kez daha düşünmeli ve araştırma yapmalısınız.

Ülkemizde psikolog, psikiyatrist, psikoterapist arasındaki farklar ve ilişkiler, maalesef üniversite eğitimi alanlar tarafından bile tam olarak bilinmemektedir.

Ülkemizde psikolog ve psikiyatrist görev tanımları ve ayrımları henüz kanunlar çerçevesinde net olarak yapılamamıştır. Her psikolog ya da her psikiyatrist bütün hastalıklar, sorunlar konusunda aynı ölçüde deneyimli olmayabilir. Ayrıca yetkileri de farklıdır. Mesala, bir psikolog ne kadar deneyimli olursa olsun ilaç tedavisi düzenleyemez. Psikolog psikolojik sorunların çözümü için psikolojik danışmanlık ve psikoterapi uygulayan meslek elemanıdır. Psikolog gerekli durumlarda psikolojik sorunları, zeka düzeyini, ilgi ve yetenek eğilimlerini belirlemek üzere testler uygulayabilir. Psikolog bireysel psikoterapi, grup psikoterapileri ve evlilik terapisi uygulayabilir. Psikoaktif’te çalışan psikologlar yüksek lisans eğitimlerini tamamlayarak uzman psikolog ünvanı taşıyorlar.
Psikiyatrist tıp doktorudur. Tıp Fakültesi'ni bitirdikten sonra 4-5 yıl süre ile psikiyatri ihtisası yapar ve uzman doktor olur. Lise ve öncesi eğitim hariç psikiyatrist olmak için en az 10 yıllık bir eğitim gereklidir. Bir psikiyatrist eğer eğitim almış ise psikoterapi de yapabilir. Psikiyatrist aynı zamanda bir tıp doktoru olduğu için gerekli görürse psikiyatrik hastalıkların tedavisinde ilaç tedavisini düzenleyebilir. Psikiyatrik hastalıklara neden olabilecek ya da ayırıcı tanı ve tedavide dikkate alınması gereken tıbbi hastalıklar konusunda da bilgi sahibidir. Bu nedenle psikiyatrist geniş bir alanda değerlendirme yapabilecek şekilde eğitim almıştır. Eğer tam olarak bir psikolog mu yoksa psikiyatrist mi size yardımcı olacak emin değilseniz, önce bir psikiyatrist ile görüşmeniz daha doğru olur.

Eğer telefonla görüşme imkanınız varsa, kısaca sorununuzu telefonda tarif edip kendisinin yardımcı olup olamayacağını sormanızda fayda var. Bunu yapmadan önce sorununuzu bir paragraf halinde açık ve net yazarak özetlemeniz iyi bir yöntem olabilir. Elbette psikiyatrist ya da psikolog kesin olarak terapi yada tedavinin nasıl olması gerektiğini ancak ilk yüz yüze görüşmeden sonra kesin olarak belirleyebilir.

Psikoterapi bireylerin duygusal ve davranışsal sorunlarının çözümünü, ruh sağlıklarının geliştirilmesi ve korunmasını amaçlayan tekniklerin genel adıdır. Terapist ya da psikoterapist psikoterapi yapan kişidir. Psikolog ve Psikiyatrist terapist olabilir. Terapist ya da psikoterapist olmak için psikolog ya da psikiyatrist olduktan sonra ayrıca eğitim alınmalıdır. Bir psikologun terapist olarak çalışabilmesi için en azından klinik psikoloji ya da psikolojik danışmanlık alanlarında lisans üstü eğitim almış olmasının asgari koşul olması gereklidir. Bir psikiyatrist için de benzer bir durum geçerlidir. Psikoterapi her uzmanlık eğitiminde standart eğitimin parçası değildir. Bu nedenle bir psikiyatrist de terapist olarak hizmet verebilmek için özel olarak terapi ile ilgilenmeli ve eğitim almalıdır.

Ülkemizde maalesef bu eğitim süreçlerinden geçmedikleri halde kendileri için terapist ünvanını kullanan bir çok kişi var. Bu durumun özellikle de NLP gibi yeni moda terapiler için geçerli olduğunu söyleyebiliriz. Bir takım kurslardan geçerek kendilerine NLP terapisti diyen makina mühendisleri bile terapist olarak çalışabiliyorlar ülkemizde. Bu bilgiler ışığında halkımızın psikiyatrist ve psikolog seçiminde dikkatli olmaları gereklidir.

Danışmanlık (counseling) psikoterapiyle karşılaştırıldığında psikopatolojiyle ilgilenmez, daha ziyade hemen herkesin zaman zaman karşılaşabileceği patoloji olmayan ya da ciddi bir ruhsal sorun sayılmayabilecek durumlarda yardımı hedefleyen hizmettir.

Danışman ya da psikolojik danışman olabilmek için üniversitelerin rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümünden mezun olmak gereklidir. Psikolojik danışman ve terapist ayrımının pratikte yapılmakta güçlük çekildiği görülmektedir. Doğru olan Psikoaktif Psikoterapi ve Ruh Sağlığı merkezinde olduğu gibi, psikolojik danışmanın psikopatolojiyi ayırt eden bir psikiyatrist ya da uzman psikolog ile iş birliği içinde çalışmasıdır.

Eşler arasındaki ilişkilerde ortaya çıkan çatışma, iletişim sorunları, cinsel, duygusal ya da entellektüel uyumsuzlukları ve sorunları çözmek amacıyla yapılan danışmanlık tekniklerine Evlilik danışmanlığı denilir. Her evlilikte birtakım sorunlar yaşanabilir.

Kimi zaman bu sorunlar evliliği bitirme aşamasına getirebilirken, kimi zaman ise küçük olmasına rağmen huzuru kaçırmaya yeter. Huzursuz bir aile ortamı da tüm aile üyelerini mutsuz eder. Bir evlilik danışmanına başvurmak için çok ciddi bir sorunun var olması gerekmez. Şayet evliliğinize önem veriyorsanız sorun küçük de olsa evlilik danışmanına başvurma fikri size uzak gelmemelidir. Özellikle de, oluşturduğunuz çözüm stratejileri işe yaramıyorsa, boşanma sözcüğü çok kullanılmaya başladıysa, güç mücadelesi yaşanıyorsa, “hiç konuşamıyoruz”, “artık anlaşamıyoruz” duygusu iyice hakim olmaya başladıysa ya da sabahlara kadar konuşup da bir sonuca ulaşamıyorsanız, var olan dengenin size artık iyi gelmediğini, ikinizin de hayat kalitesini bozduğunu fark ettiyseniz ve birlikte devam etmek istiyorsanız, bunların hepsi ya da bir tanesi evliliğinizde mevcutsa evlilik danışmanına başvurmanız gerekir.

İzmir, İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerde uzman psikolog ve psikiyatrist sayısı yeterli. Birkaç psikolog ve psikiyatristin bulunduğu şehirlerde ise özel bir sorun nedeniyle doğru kişiye ulaşmak için seyahat etmeniz gerekebilir. Eğer başka bir şehire gitmeniz gerekiyorsa, önceden kapsamlı bilgi almanız ve telefon görüşmeleri yapmanız öneriliyor. Özellikle terapi gerektiren durumlar için hangi şehire ne sıklıkta gidebileceğinizi önceden bilmeli ve tercihinizi buna göre yapmalısınız. Van'dan İzmir iline her hafta gelmeniz mümkün değilse haftada bir yapılacak bir terapi için başka bir yerde uzman aramalısınız. Eğer ayda bir kontrollerle devam edecek bir tedavi söz konusu ise yine bunu dikkate alarak psikiyatrist veya psikolog seçimizi yapmalısınız. Sorunu kısaca tanımlayarak, kısa bir danışmanlık yada ayda bir kontrollerle ilaç tedavisi gibi seçeneklerden hangisinin sizin için gerekli olduğunu önceden en azından yaklaşık olarak bilmek iyi olur.